راهنمای کامل incoterms 2020 به زبان ساده
اینکوترمز (Incoterms) که مخفف عبارت International Commercial Terms (اصطلاحات بینالمللی بازرگانی) است، مجموعهای از قوانین استاندارد و جهانی است که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تدوین و منتشر میشود. این قوانین به عنوان یک زبان مشترک بین خریداران و فروشندگان در سراسر جهان عمل میکنند و سه موضوع حیاتی را در قراردادهای تجاری مشخص میکنند:
- وظایف (Tasks): چه کسی مسئول انجام چه کاری است؟ (مثلاً بستهبندی، بارگیری، دریافت مجوز صادرات).
- هزینهها (Costs): هر یک از طرفین مسئول پرداخت کدام بخش از هزینهها هستند؟ (برای مثال هزینه حمل، هزینه بیمه، عوارض گمرکی).
- ریسکها (Risks): ریسک از بین رفتن یا آسیب دیدن کالا در کدام نقطه از مسیر، از فروشنده به خریدار منتقل میشود؟
هدف اصلی اینکوترمز، جلوگیری از سردرگمی، سوءتفاهم و اختلافات پرهزینه در تجارت بینالملل است. وقتی شما در قرارداد خود از یکی از قوانین اینکوترمز استفاده میکنید، در واقع به یک چارچوب حقوقی مشخص و پذیرفتهشده جهانی ارجاع میدهید.
انواع مختلف اینکوترمز
11 قانون در اینکوترمز وجود دارد، این اینکوترمزها به دسته های مختلفی تقسیم می شوند. دسته بندی ها بر اساس هزینه ها، ریسک ها و محل تحویل است. موقعیت های مختلف نیز در هر دسته بررسی می شود، به عنوان مثال زمانی که بار از طریق دریا حمل می شود، دسته بندی ها E ،F ،C و D هستند.
دسته E (EXW)
مسئولیت در رده E (EXW) بر عهده خریدار است. مسئولیت فروشنده تنها اطمینان از رسیدن محصولات به آدرس تحویل توافق شده است.
دسته F (FCA ،FAS و FOB)
در رده F نحوه تحویل و ارسال با توافق قبلی با مشتری، بر عهده فروشنده می باشد. پس از آن خریدار مسئولیت را بر عهده می گیرد.
دسته C (CFR ،CIF ،CPT و CIP)
فروشنده مسئول تمام هزینهها تا رسیدن کالا به مقصد مورد توافق در طبقه C است. وقتی کالا آماده حمل است، مسئولیت خطرات به عهده خریدار است.
دسته D (DPU ،DAP و DDP)
همه تعهدات در دسته D به مقصد بستگی دارد.
بخش اول: قوانین قابل استفاده برای تمام روشهای حمل (7 قانون)
EXW (Ex Works) | تحویل در محل کار
در این قانون، فروشنده کالا را در محل خود (مثلاً کارخانه یا انبار) به خریدار تحویل میدهد. از این نقطه به بعد، تمام مسئولیتها، هزینهها و ریسکها بر عهده خریدار است.
- حداکثر مسئولیت برای خریدار: خریدار باید کالا را بارگیری کرده، تشریفات گمرکی صادرات را انجام دهد و تمام مسیر حمل را مدیریت کند.
- چه زمانی استفاده میشود؟ معمولاً در تجارت داخلی یا زمانی که خریدار توانایی و تجربه کامل برای مدیریت کل فرآیند حمل را دارد.
FCA (Free Carrier) | تحویل به حملکننده
فروشنده کالا را پس از انجام تشریفات گمرکی صادرات، در محلی معین به حملکنندهای که توسط خریدار انتخاب شده، تحویل میدهد. نقطه انتقال ریسک، همین لحظه تحویل به اولین حملکننده است.
- نکته کلیدی: این قانون بسیار انعطافپذیر است و بهترین گزینه برای حمل کانتینری محسوب میشود.
CPT (Carriage Paid To) | کرایه حمل پرداخت شده تا مقصد
فروشنده هزینه حمل کالا تا مقصد توافقشده را پرداخت میکند، اما ریسک آسیب دیدن کالا پس از تحویل آن به اولین حملکننده، به خریدار منتقل میشود.
- مهم: در این قانون، فروشنده مسئولیتی برای تهیه بیمه ندارد. ریسک با خریدار است.
CIP (Carriage and Insurance Paid To) | کرایه و بیمه پرداخت شده تا مقصد
این قانون مشابه CPT است، با یک تفاوت بزرگ: فروشنده موظف است کالا را تا مقصد بیمه کند.
- سطح بیمه: بر اساس اینکوترمز 2020، این بیمه باید دارای پوشش جامع (کلوز A) باشد، مگر اینکه طرفین به شکل دیگری توافق کنند.
DAP (Delivered at Place) | تحویل در محل مقرر در مقصد
فروشنده تمام هزینهها و ریسکهای رساندن کالا به یک مکان مشخص در کشور مقصد را بر عهده میگیرد. کالا آماده تخلیه به خریدار تحویل داده میشود.
- مسئولیت تخلیه: هزینه و ریسک تخلیه کالا از وسیله حمل، بر عهده خریدار است.
DPU (Delivered at Place Unloaded) | تحویل در محل مقرر در مقصد (با تخلیه)
این تنها قانون اینکوترمز است که فروشنده را ملزم به تخلیه کالا در مقصد میکند. فروشنده تمام هزینهها و ریسکها را تا زمان تخلیه کامل کالا در محل تعیینشده بر عهده دارد.
DDP (Delivered Duty Paid) | تحویل با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
در این قانون، فروشنده بیشترین مسئولیت ممکن را بر عهده دارد. او نه تنها کالا را به مقصد میرساند، بلکه تمام تشریفات گمرکی واردات و پرداخت عوارض و مالیاتهای مربوطه را نیز انجام میدهد.
- حداکثر مسئولیت برای فروشنده: کالا به صورت ترخیصشده و آماده تحویل در مقصد به خریدار ارائه میشود.
بخش دوم: قوانین مختص حملونقل دریایی (4 قانون)
FAS (Free Alongside Ship) | تحویل در کنار کشتی
فروشنده کالا را در بندر مبدأ، در کنار کشتیای که توسط خریدار تعیین شده، تحویل میدهد. از این لحظه به بعد، هزینه و ریسک به خریدار منتقل میشود.
FOB (Free On Board) | تحویل روی عرشه کشتی
یکی از پرکاربردترین قوانین حمل دریایی. فروشنده کالا را در بندر مبدأ روی عرشه کشتی تحویل میدهد. نقطه انتقال ریسک و هزینه، عبور کالا از نردههای کشتی است.
- مهم: این قانون برای کالاهای فله (Bulk) مناسب است و برای حمل کانتینری، قانون FCA توصیه میشود.
CFR (Cost and Freight) | هزینه و کرایه حمل
فروشنده هزینه و کرایه حمل کالا را تا بندر مقصد پرداخت میکند، اما ریسک از زمانی که کالا روی عرشه کشتی در بندر مبدأ قرار میگیرد، به خریدار منتقل میشود.
- بیمه: در این قانون، فروشنده وظیفهای برای تهیه بیمه ندارد.
CIF (Cost, Insurance and Freight) | هزینه، بیمه و کرایه حمل
این قانون مشابه CFR است، با این تفاوت که فروشنده موظف است برای کالا تا رسیدن به بندر مقصد، بیمه حمل دریایی تهیه کند.
- سطح بیمه: بر خلاف CIP، بیمه در این قانون حداقلی (کلوز C) است، مگر اینکه طور دیگری توافق شود.